Mermer Bank Mermer Raporu incelenmesi.

RAPORA GÖRE TÜRKİYE 13.9 MİLYAR TON TOPLAM REZERVİ İLE DÜNYA MERMER POTANSİYELİNİN YAKLAŞIK % 40'INA SAHİP.

BU REZERVİN PARASAL DEĞERİ İSE YAKLAŞIK 2 TRİLYON DOLARI BULUYOR TÜRKİYE, MERMER ÜRETİMİNDE DÜNYADA YEDİNCİ, İHRACATTA İSE SEKİZİNCİ SIRADA YER ALIYOR.

SEKTÖRÜN 2006 YILI HEDEFİ İSE 1 MİLYAR DOLARLIK İHRACATLA DÜNYA BİRİNCİLİĞİNİ YAKALAMAK ÜNLÜ AKTÖR EDDİE MURPHY'NİN EVİNİ TÜRK MERMERLERİ, JENNİFER LOPEZ'İN EVİNİ NEVŞEHİR TAŞINDAN YAPILMIŞ BİR ŞÖMİNE SÜSLERKEN, ABD BAŞKANI OBAMA, BASIN AÇIKLAMALARINI VİŞNE RENKLİ ELAZIĞ MERMERİNİN ÖNÜNDE YAPIYOR.

Türk mermeri, Afyon Beyazı, Bilecik Pembesi, Efes Güneşi, Karacabey Siyahı, Elazığ Vişnesi, Trakya Graniti, adı altında benzersiz renk ve şekilleriyle Amerika 'dan Asya 'ya kadar dünyanın bütün ülkelerine ve ünlü mekanlarına ruh veriyor, renk katıyor.

Kurna ları, göbek taşlarıyla Türk hamamının ününü borçlu olduğu mermer , artık sadece hamam ların değil hemen her mekanın gözdesi haline geldi. Ünlü aktör Eddie Murphy 'nin evini Türk mermerleri, Jennifer Lopez 'in evini Nevşehir taşından yapılmış şöminesi süslerken, ABD başkanı George Bush , basın açıklamalarını vişne renkli Elazığ mermerinin önünde yapıyor. Fransa Parlamentosu ve ABD Temsilciler Meclis i'nde de Elazığ vişnesi mermer kullanılıyor. Dünya nın en önemli eğlence merkezlerinden Disneyland 'a ise 18 bin m² Türk mermeri yaşam katıyor. Dünyanın dört bir yanındaki lüks otellerin ıslak zeminlerinde Türk mermeri soluk alıp veriyor.

Ankara Ticaret Odası ( ATO ) tarafından hazırlanan mermer raporu Türkiye 'nin 13.9 milyar ton mermer rezervi ile dünya mermer potansiyelinin yaklaşık yüzde 40'ına sahip olduğunu ortaya koydu. Rapora göre Türkiye 'nin mermer rezervinin yaklaşık değeri ise 2 trilyon doları buluyor. Bu da Türkiye milli gelirinin 8 katına tekabül ediyor.

Mermer üretiminde dünyada yedinci, ihracatta ise sekizinci sırada yer alan Türkiye , mermer ihracatını güç koşullar altında her geçen yıl artırmaya devam ederken, üretici ise yüksek enerji maliyetlerinden şikayet ediyor.

Mermer çeşitliliği açısından 290 çeşitle dünya sıralamasında ilk sırada yer alan Türkiye 'de en çok mermer Balıkesir ve Afyon 'da çıkarılıyor. Bu illerimizi Bilecik , Denizli , Bursa , Muğla , Eskişehir , Uşak , Kırklareli , Kırşehir Izliyor. Türkiye 'nin en kıymetli taşları ise Tunceli , Erzincan , Elazığ , Sivas , Tokat 'ta bulunuyor. Bunların bir çoğu da açılmamış durumda. Sadece bilinen rezervleri 1.5 milyar ton olan Türkiye , dünya mermer ihtiyacını tek başına 80 yıl karşılayabilecek durumda. Buzdağının altında ise 4.2 milyar ton muhtemel, 8.2 milyar ton mümkün rezerv bulunuyor. Rapora göre bilinen rezervlerin ancak yüzde 1'i kullanılıyor. Buna karşın Türkiye mermer üretiminde dünyada yedinci sırada, ihracatta ise sekizinci sırada yer alıyor.

İHRACAT KATLANARAK ARTIYOR

Geçmiş yıllarda sadece hammadde ihraç eden Türkiye bugün mermer ihracatının yüzde 79-80'ini işlenmiş olarak gerçekleştiriyor. Diğer yandan toplam doğaltaş ihracatının yüzde 50.6'sını, toplam maden ihracatının ise yüzde 40'ını mermer oluşturuyor.

Rapora göre Türkiye 2002 yılında 3.1 milyon ton mermer üretip bunun 820 bin tonunu ihraç ederken, 2003 yılında bu ihracatı yüzde 28.7 artırarak 886 bin tona çıkarmış durumda. Türkiye 'nin işlenmiş mermer ihraç ettiği ülkelerin başında ABD , İsrail , Suudi Arabistan , İspanya , İtalya , Türkmenistan gibi ülkeler geliyor. 2002 yılında 203 milyon dolar mermer iharacat ı yapan Türkiye bu rakamı 2003 yılına 430 milyon dolara çıkarmış durumda. Sektörün 2004 yılı hedefi ise 620 milyon dolar.

Raporda ihracatın yeteri kadar artmamasının nedeni olarak sektörün önemli girdilerinden enerji maliyetlerinin yüksekliği gösteriliyor. Teşviklerin yetersizliği ve dış tanıtım eksikliği ise diğer önemli faktörler. Fiyatlandırma politikasındaki dengesizlikler ise rekabet gücünün düşmesine neden oluyor. Bürokratik engeller, kamu otoritereleri arasındaki koordinasyonsuzluk ve yerel engellemeler ise pratikte karşılaşılan en önemli sorunlar.

Rapora göre mermercilik sektöründe 116'sı kamu, 447'si özel olmak üzere 563 işletme bulunuyor. Bunlara ek olarak irili ufaklı 17 bin adet atölye olduğu tahmin ediliyor. Bu işletmelerde yaklaşık 100 bin kişi çalışıyor.

Doğal taş bakımından, jeolojik yapısı itibarıyla zengin bir potansiyele sahip olan ülkemizde, bu günkü verilere göre 3.8 milyar m³ işletilebilir mermer, 2.7 milyar m³ işletilebilir traverten, 995 milyon m³ granit rezervi bulunmaktadır. Bu değerlere göre Türkiye dünya doğal taş rezervinin yaklaşık %40'ına sahiptir. Türkiye'de yapılan araştırmalarda, 650'ye varan renk ve dokuda mermer çeşidinin bulunduğu belirlenmiştir. Başlıca doğal taş türlerimiz, çeşitli renk ve desenlerde kristalin kalker (mermer), kalker, traverten oluşumlu kalker (oniks), konglomera, breş ve magmatik kökenli kayaçlar (granit, siyenit, diyabaz, diyorit, serpantin, vb) oluşmaktadır.
Rezervlerimizin, mermer çeşitliliği ile birlikte değerlendirildiğinde, sektörün önemli bir istihdam kaynağına ve dünya pazarlarında önemli bir yere sahip olduğumuz görülmektedir.
Türkiye'de üretilen ve uluslararası piyasada en tanınmış mermer çeşitleri, Süpren, Elazığ Vişne, Akşehir Siyah, Manyas Beyaz, Bilecik Bej, Kaplan Postu, Denizli Traverten, Ege Bordo, Milas Leylak, Gemlik Diyabaz ve Afyon Şeker'dir.
Tablo : Türkiye Doğal Taş Üretim Değerleri

Mermer sektöründe, 2.100 adet mermer ocağı, küçük ve orta ölçekli 1.500 fabrika ve 7.500 atölyede yaklaşık 250.000 kişi istihdam edilmektedir. Üretimin tamamına yakın kısmı özel sektör tarafından yapılmaktadır. Türkiye'de yıllık doğaltaş üretimi 4 milyon m³ civarında olup işleme tesislerinin toplam plaka üretim kapasitesi 6,5 milyon m² civarındadır.
Mermer, blok veya kesilmiş parlatılmış olarak ihraç edilmektedir. Doğal taş ihracatında katma değeri en yüksek ürün, işlenmiş mermer ve işlenmiş travertendir. Sektörün ihracat potansiyeli, yatırımlara paralel olarak hızla gelişmektedir. 2003-2008 arasında doğal taş ihracatımız %142 artışla 2,1 milyon tondan 5,1 milyon tona yükselmiştir. İhracat geliri ise 431 milyon dolar'dan %224 artışla 1,4 milyar dolar'a ulaşmıştır. 2008 yılı doğal taş ihracatının %67'sini işlenmiş ürünler oluşturmaktadır. İhracatın en önemli kısmını oluşturan işlenmiş mermer ve traverten ihracatında ilk sırada yer alan ülke ABD, İngiltere, Suudi Arabistan, BAE, Kanada, Fransa, Irak ve diğer ülkeler yer almaktadır.
Blok mermer ihracatında ise en önemli alıcı yine Çin Halk Cumhuriyeti'dir. Ülkeyi sırasıyla İtalya, Suriye, Kanada, İspanya, BAE, Hindistan ve Yunanistan takip etmektedir.
Granit ihracatında en önemli ülke ise Rusya Federasyonu olmuştur. Ülkeyi Kazakistan, Azerbaycan ve Gürcistan takip etmektedir.
Dünya doğal taş ihracat sıralamasında daha birkaç yıl öncesine kadar sekizinci sırada yer alan Türkiye doğal tas sektörü, 2006 yılı itibari ile beşinci sıraya yükselerek İspanya'yı geride bırakmış, İtalya'ya ise çok yaklaşmıştır. Yakın bir gelecekte ise ilk üç içerisinde yer alarak dünya doğal taş ihracatında liderliğe yükselmek en büyük hedefimizdir.
Tablo : Türkiye Doğal Taş İhracat Değerleri

Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı, İMMİB
Alıntı: (Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı)